7 CHÍNH SÁCH MỚI TỪ THÁNG 10/2026 DOANH NGHIỆP XUẤT NHẬP KHẨU CẦN LƯU Ý

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu, logistics và các đơn vị có hoạt động liên quan cần chủ động cập nhật để hạn chế phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục.

Dưới đây là 7 chính sách đáng chú ý mà doanh nghiệp cần rà soát trong tháng 10/2026.

1. Thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu qua Cơ chế một cửa quốc gia

Từ 15/10/2026, Nghị định 336/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định việc thực hiện thủ tục hành chính đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, quá cảnh theo Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN.

Theo đó, các thủ tục được quản lý và trao đổi dữ liệu thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, bao gồm khai báo, tiếp nhận và phản hồi thông tin xử lý hồ sơ, trao đổi chứng từ điện tử và tiếp nhận kết quả xử lý từ các hệ thống chuyên ngành.

Đáng chú ý, kết quả xử lý thủ tục hành chính được chuyển đến hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan để phục vụ việc quyết định thông quan hàng hóa và xác nhận phương tiện đã hoàn thành thủ tục hải quan.

Doanh nghiệp cần lưu ý: rà soát quy trình khai báo, luồng trao đổi chứng từ và khả năng kết nối giữa hệ thống nội bộ với các nền tảng điện tử liên quan.

2. Thay đổi yêu cầu khai báo đối với phương tiện vận tải

Cũng từ 15/10/2026, Thông tư 127/2026/TT-BTC quy định về chỉ tiêu thông tin và mẫu chứng từ khai báo đối với phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, quá cảnh.

Quy định áp dụng cho nhiều loại phương tiện và cửa khẩu, bao gồm:

• Tàu biển qua cửa khẩu cảng biển;
• Tàu bay qua cửa khẩu cảng hàng không;
• Phương tiện vận tải qua cửa khẩu đường thủy nội địa;
• Phương tiện vận tải qua cửa khẩu đường bộ;
• Tàu hỏa liên vận quốc tế qua cửa khẩu đường sắt.

Các doanh nghiệp vận tải, đại lý và đơn vị thực hiện khai báo cần cập nhật đúng bộ chỉ tiêu thông tin tương ứng với từng loại phương tiện và cửa khẩu.

Trong trường hợp Cổng thông tin một cửa quốc gia gặp sự cố, việc khai báo có thể được thực hiện bằng chứng từ giấy theo mẫu tương ứng.

3. Tăng cường quản lý hải quan tại Cửa khẩu thông minh

Từ 15/10/2026, Thông tư 128/2026/TT-BTC quy định về kiểm tra, giám sát và quản lý hải quan đối với hàng hóa, phương tiện hoạt động tại khu vực Cửa khẩu thông minh sẽ có hiệu lực.

Khu vực Cửa khẩu thông minh phải được trang bị các hệ thống phục vụ quản lý và giám sát như camera, barie điện tử, cân điện tử và hệ thống quản lý hàng hóa kết nối với hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.

Một điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là hàng hóa nhập khẩu được lưu giữ tại khu vực Cửa khẩu thông minh trong thời hạn 30 ngày. Sau thời hạn này, nếu chưa hoàn thành thủ tục hải quan, chủ hàng sẽ được xử lý theo quy định.

Trường hợp hàng hóa được thay đổi phương tiện chứa hàng hoặc đóng gói lại, doanh nghiệp cũng phải thực hiện thông báo với cơ quan Hải quan theo quy định.

4. Chuẩn hóa định dạng chứng từ điện tử xuất nhập khẩu

Từ 15/10/2026, Quyết định 1434/QĐ-CHQ quy định tạm thời về định dạng thông điệp dữ liệu chứng từ điện tử liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu được áp dụng.

Theo đó, việc trao đổi thông tin giữa hệ thống của cơ quan Hải quan và hệ thống của doanh nghiệp khi khai báo chứng từ điện tử phải tuân thủ định dạng dữ liệu quy định, trong đó sử dụng chuẩn JSON DataFormat.

Đây là nội dung đặc biệt đáng chú ý đối với các doanh nghiệp có hệ thống khai báo và quản lý dữ liệu xuất nhập khẩu riêng.

Doanh nghiệp nên chủ động:

• Kiểm tra phần mềm khai báo hải quan;
• Rà soát hệ thống CNTT và khả năng tích hợp;
• Kiểm tra định dạng dữ liệu đang sử dụng;
• Đánh giá khả năng trao đổi dữ liệu điện tử với hệ thống Hải quan;
• Chủ động phối hợp với đơn vị công nghệ nếu cần nâng cấp hệ thống.

5. Điều kiện mới trong kinh doanh xuất nhập khẩu gạo

Từ 01/10/2026, Nghị định 365/2026/NĐ-CP về kinh doanh xuất nhập khẩu gạo có hiệu lực.

Theo quy định mới, thương nhân Việt Nam thuộc các thành phần kinh tế được kinh doanh xuất khẩu gạo khi đáp ứng các điều kiện và được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý là thương nhân phải có tối thiểu:

• 01 kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo;
• 01 cơ sở xay xát gạo đáp ứng quy định.

Kho và cơ sở xay xát có thể thuộc sở hữu của thương nhân hoặc được thuê từ tổ chức, cá nhân khác theo điều kiện quy định.

Đối với hoạt động nhập khẩu gạo, thương nhân kinh doanh nhập khẩu cũng cần lưu ý quy định về việc thông báo kế hoạch nhập khẩu với Bộ Công Thương.

6. Doanh nghiệp FDI cần rà soát quyền xuất nhập khẩu và phân phối

Từ 18/10/2026, Nghị định 342/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Các doanh nghiệp FDI cần rà soát lại:

• Quyền xuất khẩu;
• Quyền nhập khẩu;
• Quyền phân phối;
• Phạm vi hàng hóa được phép kinh doanh;
• Các hoạt động thuộc diện phải có Giấy phép kinh doanh.

Việc rà soát sớm giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi thực hiện các giao dịch xuất nhập khẩu và phân phối hàng hóa trong thời gian tới.

7. Thay đổi thủ tục tại cửa khẩu cảng

Từ 01/10/2026, Nghị định 289/2026/NĐ-CP về quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự tại cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý có hiệu lực.

Nghị định quy định nhiều nội dung liên quan đến người và tàu thuyền xuất nhập cảnh, quá cảnh, chuyển cảng đi – chuyển cảng đến, giấy phép đi bờ của thuyền viên và giấy phép xuống tàu.

Các doanh nghiệp vận tải, đại lý hàng hải và đơn vị có hoạt động liên quan đến tàu thuyền tại cửa khẩu cảng cần cập nhật quy trình mới để bảo đảm việc làm thủ tục được thực hiện đúng quy định.

DOANH NGHIỆP XUẤT NHẬP KHẨU CẦN CHUẨN BỊ GÌ?

Việc nhiều quy định mới đồng thời có hiệu lực trong tháng 10/2026 đặt ra yêu cầu doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy trình thay vì chờ đến khi phát sinh vướng mắc.

Một số nội dung nên được ưu tiên kiểm tra gồm:

01. Rà soát quy trình khai báo hải quan và Cơ chế một cửa quốc gia.

02. Cập nhật bộ chỉ tiêu thông tin đối với phương tiện vận tải.

03. Kiểm tra khả năng kết nối và trao đổi chứng từ điện tử.

04. Cập nhật yêu cầu quản lý tại Cửa khẩu thông minh.

05. Rà soát giấy phép, điều kiện kinh doanh đối với ngành hàng đặc thù.

06. Đối với doanh nghiệp FDI, kiểm tra quyền xuất nhập khẩu và phân phối.

07. Cập nhật quy trình làm thủ tục tại cửa khẩu cảng.

Trong bối cảnh hoạt động logistics ngày càng được số hóa, việc cập nhật chính sách không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định mà còn góp phần chủ động hơn trong kế hoạch giao nhận, thông quan và vận hành chuỗi cung ứng.

Dolphin Sea Air tiếp tục cập nhật các chính sách và thay đổi liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, logistics và hải quan, đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình tối ưu chuỗi cung ứng và vận hành thương mại quốc tế.

SPEEDY WITH BEST CARE

• Hotline: 1900 986813
• Website: www.dolphinseaair.com
• Email: info@dolphinseaair.com

Marketing